Archive for నవంబర్, 2010

కథ-2009 – నేను రాసిన “అతను” కథ

జాజర

జాజర

ఈసారి కథ-2009 ఆవిష్కరణ ఈ నెల 21న తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రాంగణంలో జరుగుతుంది.

ఈ కథ-2009 లో నేను క్రితం ఏడాది రాసిన “అతను” కథ కూడా చోటు చేసుకుందని చెప్పడానికి సంతోషిస్తున్నాను.

ఆ వివరాలిక్కడ ఇస్తున్నాను. హైద్రాబాదులో ఉంటే ఔత్సాహికులైన వాళ్ళు వెళ్ళండి. కథలగురించి చర్చలు జరుగుతాయి. కాస్తో కూస్తో కొత్త విషయాలు తెలుస్తాయి.


ఆహ్వానం

ఈ “అతను”కథ ఆంధ్రజ్యోతిలో వచ్చింది. ఈ మధ్య కథల క్రింద రచయితల ఫోన్ నంబరు కానీ, ఈమెయిలు కానీ ఇస్తున్నారు. అందువల్ల పాఠకులు నేరుగా రచయితతో తమ అభిప్రాయాలని పంచుకునే అవకాశముంది. ఈ “అతను” కథకి అప్పట్లో పాఠకులనుండి చాలా అంటే 200 పైగా ఈమెయిళ్ళు వచ్చాయి. ఆ పరంపర చూసి చాలా ఆశ్చర్యపోయాను. అవన్నీ దాచిపెట్టాను. ఎప్పటికయినా కథా సంకలనం వేస్తే అందులో అవి ప్రచురిస్తాను.

పరిచయంలేని పాఠకులు కథపై విశ్లేషణలు చేస్తూ రాసారు. వ్యక్తుల పరిచయం లేనప్పుడు నిర్భయంగా, నిర్మొహమాటంగా అభిప్రాయాలు చెప్పడానికి వీలుంటుంది. అదే పరిచయమున్న వ్యక్తులూ, మిత్రులయితే భిన్నంగా ఉంటుంది. తోటి రచయితలయితే చెప్పనవసరం లేదు. నొచ్చుకుంటారనో, ఎక్కడ రిలేషన్లు చెడుతాయనో అసలేం చెప్పరు. ఎప్పుడైనా కలిసినప్పుడు కొంతమందిని “నా కథ ఆంధ్రజ్యోతిలోనో, ఆంధ్రభూమిలోనో వచ్చిందని చెప్పామనుకోండి, “అలాగా? చదవలేదంటారు”. మరికొంతమంది రచయితలయితే “మేం ఇంకోళ్ళ రచనలు చదవం; చదివితే వాళ్ళవి చూసి ఇంఫ్లూయన్స్ లేదా ప్రభావితమయ్యే అవకాశముందని” చెప్పడంతో ఎవరికీ నా రచనల గురించి చెప్పడం మానేసాను. కనిపిస్తే వాళ్ళే చదువుతారులే అనుకుంటాను.

చాలాసార్లు రచనకీ, పాఠకుడికీ మధ్య రచయితొచ్చి కూర్చుంటాడు. రచన్ని దాని వస్తు నాణ్యతని బట్టి కాకుండా రచయితమీద పాఠకుడికుండే అభిప్రాయాన్ని బట్టి బేరీజు వెయ్యడం తరచు చూస్తూ ఉంటాం. అందువల్ల వ్యక్తిగతంగా కిట్టనివాళ్ళు ఏం రాసినా చెత్తలాగానే ఫీల్ అవుతారు. అభిప్రాయాలు మారితే తప్ప అలాంటివాళ్ళని ఓపట్టాన ఒప్పించలేరు. అలాంటి ప్రయత్నం చేయడం కూడా వ్యర్ధం. ఇంకొంతమందుంటారు. ఎదుటివారి రచన బావుందంటే వాళ్ళు ఓ మెట్టు క్రిందకి పడిపోయామనుకొని బెట్టుగా “బానే వుంది; ముగింపే ఇంకోలా ఉండివుంటే బావుండేది. మీరు పలానా వారి కథలు చదవండి. కథలెలా రాయాలో తెలుస్తుంది.” అంటూ కథోపదేశం చేస్తారు.
ఏ రచన్నయినా రచయిత తన భుజాల మీద ఎంతకాల మొయ్యగలడు? రచనలు నిలవాల్సింది రచయితల భుజాల మీద కాదు; పాఠకుల మనసుల్లో!

ఏ రచనయినా దానికాళ్ళ మీద అది నిలబడినప్పుడే దాని గొప్పతనం బయటపదేది. మొహమాటపు మెచ్చుకోళ్ళూ, బలవంతపు పొగడ్తల కంటే దూరంగా ఉన్న నిశ్శబ్దపు చప్పట్ళే రచయితలకి కాస్త వూతమిస్తాయి.

కొంతమంది చదవకుండానే పొగడ దండలేసి ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తేస్తారు. పొగడ్త ధూపమయితే పరవాలేదుకానీ, పొగయితే ఊపిరాడదు.

ఈ ప్రపంచంలో పొగడ్తలు కిట్టని వారెవరుంటారు? పైకి వద్దాన్నా మనసెప్పుడూ అర్రులు చాచుతూనే వుంటుంది. స్థితప్రజ్ఞత అన్న పదం కళాకారుల నిఘంటువులో ఉండదు. దీనికి మినహాయింపెవ్వరికీ వుండదు; నాతో సహా!

పొగడ దండలేసినా వెయ్యకపోయినా, ఏ రచనయినా, ముఖ్యంగా కథలు, ఏ ఒక్క పాఠకుణ్ణయినా ఒక్క నిమిషంపాటు ఆలోచింపచేసినా ఆ రచనకి సార్ధకత లభించినట్లే!

5 వ్యాఖ్యలు

నేహల – పదకొండో భాగం

జాజర

14వ శతాబ్దంలో స్వేచ్ఛ కోసం చరిత్రకి బలైన ఓ ముగ్ధ కథ – నేహల

విజయనగర మహారాజు దేవరాయలు బహమనీ సుల్తానుల తిరుగుబాటును రాయచూరు వద్ద తిప్పికొడతాడు. ఆ విజయోత్సవాన్ని విజయదశమినాడు జరుపుకుంటూ రాజ్య నలుమూల నుండీ అందర్నీ ఆహ్వానిస్తాడు. ఆ సందర్భంలో జరిగే వేడుకలకి ముద్గల్ వాసులైన వేదరాయశర్మా, ఆయన శిష్యుడు రేవన్నా ఓ నృత్యనాటిక ప్రదర్శనకై విజయనగరం వస్తారు. దేవరాయలు బహమనీ రాజులపై కన్నేసే నిమిత్తమై వేగులని నియమిస్తాడు. కోట విస్తీనార్ణి పెంచడానికి మంచి ముహూర్తం నిర్ణయించమని వేదరాయ శర్మని కోరుకుంటాడు. వేదరాయ శర్మ విజయనగర చరిత్రని రేవన్నకి చెబుతాడు.

బహమనీ సుల్తానుల పాలనలో ఉన్న గుల్బర్గా ప్రాంతానికి
సుల్తాను ఫిరోజ్ షా. అతని రాజవ్వడానికి కారకుడైన మత ప్రవక్త గిసు దరాజ్ యుద్ధాలు మాని ప్రజల్ని మంచిగా చూసుకోమని హెచ్చరిస్తాడు. ఫిరోజ్‌షా తమ్ముడు అహ్మద్‌ఖాన్ ఎలాగైనా విజయనగరాన్ని ఆక్రమించుకోవాలన్న ఉద్దేశ్యంతో పథకాలు వేస్తూ ఉంటాడు.

రేవన్న విజయనగరంలో విరూపాక్ష దేవాలయం సందర్శిస్తాడు. అక్కడ అతని ప్రియురాలు నేహలకి తన కవిత్వంతో ప్రేమ లేఖని రాయిస్తాడు. స్వచ్ఛమైన అతని ప్రేమని చూసి ఆ దుకాణదారుడు రేవన్నకి పద్మాకారంలో ఉన్న ఒక పతకాన్ని బహూకరిస్తాడు. రేవన్నకి ప్రియురాలు నేహల పదే పదే గుర్తుకొస్తూ ఉంటుంది.

రేవన్నా, వేదరాయశర్మా విజయనగరంలోనే ఉండాల్సొస్తుంది. మిగతా బృందమంతా ముద్గల్ వెనక్కి వస్తారు. స్నేహితురాలు ప్రభ ద్వారా నేహలకి “సావరహే” ప్రేమ లేఖా పత్రం పంపిస్తాడు రేవన్న.

విజయ నగర దేవరాయల్ని ఎదుర్కోవాలంటే రాయచూరు సమీపంలో కోట ఉండాలని భావిస్తాడు అహ్మద్‌ఖాన్. ఈ విషయమై ఫిరోజ్‌షా ని ఒప్పిస్తాడు. గిసుదరాజ్ అభ్యంతరం చెప్పకుండా ఉండడానికి గుల్బర్గాలో నీటి కరువు తీర్చడానికి భీమ నది నుండి కాలవలు తవ్వే ప్రణాలిక ముందుకు తీసుకొస్తాడు. ఫిరోజ్‌షా పేరు మీద ఫిరోజాబాద్ కోటని కడదామన్న ప్రతిపాదన తీసుకొస్తాడు. ఫిరోజ్‌షా ఒప్పుకుంటాడు.

విజయనగర రాజుల వద్ద వేదరాయశర్మ పలుకబడి గ్రహిస్తాడు రేవన్న. తిరుగు ప్రయాణంలో విజయనగర వేగు మసూమ్ వారితో కలిసి ప్రయాణిస్తాడు. వేదరాయశర్మకి విజయనగర రాజ్య వ్యూహాల్లో భాగం ఉందని తెలుస్తుంది రేవన్నకి.

వేదరాయ శర్మా, రేవన్న విజయనగరం నుండి ముద్గల్ తిరిగి వస్తారు. దారిలో మసూమ్ అనే వేగుని రేవన్నకి పరిచయం చేస్తాడు వేదరాయశర్మ. విజయనగరం నుండి తెచ్చిన కానుకగా నేహలకి పద్మాకారం బిళ్ళ వున్న తాయత్తుని చేతికి కడతాడు రేవన్న.

భీమనది నుండి గుల్బర్గాకి నీరు మళ్ళించే పేరుతో ఫిరోజాబాద్ పేరుతో ఒక్కడ ఒక కోట కడదామని ఎత్తు వేస్తాడు అహ్మద్‌ఖాన్. నదీజలాల మళ్ళింపుని గిసుదరాజ్ ప్రోత్సహిస్తాడు. ధనాగారం నిండుకుందన్న నెపంతో ప్రజలపై కొత్త పన్ను విధించడానికి ఫిరోజ్‌షాని ఒప్పిస్తాడు అహ్మద్‌ఖాన్.

వేదరాయశర్మ ఇంటికి నగలన్నీ అలంకరించుకొని వస్తుంది నేహల. అందరూ ఆమె అందం చూసి అబ్బురపడతారు. నేహల అందం ముందు ఏ రాణి వాసపు స్త్రీ పనికిరాదని వేదరాయశర్మ భార్యతో చెబుతాడు.

భీమనది ఒడ్డున కోట నిర్మాణ పనులు మొదలు పెడతారు. రాయచూరునుండి శిల్పుల్ని పనికి కుదిర్చేవాడిగా అహ్మద్‌ఖాన్ వద్ద ఒప్పుకుంటాడు మసూమ్.

విజయనగర కోట ప్రాకార శంఖుస్థాపనకి వేదరాయశర్మకి తోడుగా శభుడు అనే మరో శిష్యుణ్ణి తీసుకెళతాడు. రేవన్న తల్లికి సుస్తీ చేసిందన్న సాకుతో వెళ్ళడం మానుకుంటాడు. నేహల పెళ్ళి ప్రస్తావన వచ్చినపుడు ఆమెని ఏ రాజో వరిస్తాడని అంటాడు వేదరాయశర్మ. విజయనగరానికి వెళ్ళద్దని రేవన్నని నేహల కోరుతుంది.

వేదరాయ శర్మ మరో శిష్యుడు శంభుడితో విజయనగరం వెళతాడు. కోట ప్రాకార శంఖుస్థాపనకి తను పెట్టిన ముహూర్త సమయం కాదని వేరే ముహూర్తం నిర్ణయించడం చూసి వేదరాయ శర్మ ఆవేదన చెందుతాడు. భీమనది ఒడ్డున ఫిరోజా షా నిర్మించే కొత్త కోట నమూనాను వేదరాయశర్మ దేవరాయలుకి అందిస్తాడు. ఆ సందర్భంలో దక్షినాడి రమణి పేలవమైన నాట్య ప్రదర్శన చూసి వేదరాయశర్మ నేహల ప్రస్తావన తీసుకొస్తాడు. నేహలని చూడాలన్న ఉత్సాహాన్ని దేవరాయలు ప్రదర్శిస్తే ఆమె చిత్రాన్ని వేయడానికి శంభుడు ఆసక్తి చూపిస్తాడు. దేవరాయలు అనుమతిస్తాడు.

తనని తూలనాడిన నేహలపై కక్ష సాధించే ప్రయత్నంలో శంభుడు నేహల చిత్రపటం గీసి దేవరాయలకి చూపిస్తాడు. నేహల అందం చూసి ముగ్ధుడైన దేవరాయలు ఆమెను తన మహారాణిగా చేసుకోవాలన్న అభిలాషని వ్యక్తపరుస్తాడు. నేహలకి కానుకలు పంపించి విజయనగర తోడ్కొని రమ్మనమని భూషణాచార్యుణ్ణి ఆదేశిస్తాడు.

నేహలని వివాహమాడడానికి తను ఇష్టపడుతున్నట్లుగా ఆహ్వానం పంపడానికి భూషణాచార్యుణ్ణి ఆదేశిస్తాడు దేవరాయలు. ఇది తెలిసిన నరేంద్ర గజపతి భూష్ణాచార్యుణ్ణి ముద్గల్ వెళితే ప్రాణాలు దక్కవని బెదిరిస్తాడు. భయంతో భూషణాచార్యుడు విరమించుకుంటే ఆ కార్యాన్ని వేదరాయశర్మకప్పగిస్తాడు దేవరాయలు.

కొడుకు హసన్‌ఖాన్ మద్యానికి బానిసయ్యాడని తెలిసి విచారిస్తారు ఫిరోజ్‌షా, భార్య రెహానా.తన్మతన్‌షా బావమరిది కూతురు మెహజబీన్ హసన్ అంటే ఇష్టపడుతుంది. హసన్ ఖాన్ పుట్టినరోజు జరుపుదామని తన దగ్గరకి రమ్మనమని మెహజబీన్ చేత కబురంపిస్తుంది రెహానా. హసన్‌ఖాన్ ఎప్పటిలాగే మద్యం మత్తులో మునిగి రాడు. ఫిరోజ్‌షాకి కొడుకు గురించి తెలిసి బాధపడతాడు. కొడుకుని ఎలాగయినా మంచి దారికి తీసుకురావాలని తమ్ముడు అహ్మద్‌ని కోరుతాడు. అహ్మద్‌ఖాన్ గిసుదరాజయితే మంచిదనీ, తన దారికి అడ్డురాడనీ భావిస్తాడు.

హసన్ని గిసుదరాజ్ వద్దకి పంపడానికి అనుమతి తీసుకుంటాడు అహ్మద్‌ఖాన్. బలవంతంగా హసన్ని గుసుదరాజ్ నివాసానికి తరలిస్తారు. హసన్ని పెళ్ళాడి ఎలాగయినా రాణి కావాలన్న తన కోర్కెను తల్లికి చెబుతుంది మెహజబీన్. దేవరాయల ఆహ్వానాన్ని అందించడానికి ముద్గల్ బయల్దేరుతాడు వేదరాయశర్మ.

ఇదీ ఇంతవరకూ జరిగిన కథ.

కౌముదిలో నెలనెలా సీరియల్‌గా వస్తోంది. – తరువాయి భాగం ఈ క్రింది లింకులో చదవండి.

నేహల – పదకొండో భాగం

ఇంతకు ముందు భాగాలు – ఇక్కడ చదవండి.

నేహల – పదో భాగం

నేహల – తొమ్మిదో భాగం

నేహల – ఎనిమిదో భాగం

నేహల – ఏడో భాగం

నేహల – ఆరో భాగం

నేహల – అయిదో భాగం

నేహల – నాలుగో భాగం

నేహల – మూడో భాగం

నేహల – రెండో భాగం

నేహల – ఒకటో భాగం

వ్యాఖ్యానించండి

కోనసీమ కథలు – న్యాయవాదం

జాజర


కోనసీమ కథలు – న్యాయవాదం

కోనసీమ కథల పేరున నా చిన్నతనంలో చూసిన, ఎరిగిన సంఘటనలనీ, వాస్తవాలనీ చిత్రించాలన్న వుద్దేశ్యంతో “న్యాయవాదం” కథకి శ్రీకారం చుట్టాను.
1980కి ముందున్న కోనసీమ జీవితాన్నీ. వ్యక్తుల్నీ చూపించడానికి ప్రయత్నిస్తాను. కాబట్టి ఈ కధలకి హీరోలు ఉండరు. ప్రతీ కధా విడిగా చదువుకున్నా ఆనాటి జీవితాన్ని ప్రతిబింబించేలా రాయాలనీ అనుకుంటున్నాను. వివిధ పత్రికలకీ ఈ కథలని రాద్దామన్న ఆలోచన ఉంది.

ఈ “న్యాయవాదం” కధకి ఒక వాస్తవ సంఘటనే ప్రేరణ.

ఈ కథ ఈమాట వెబ్ పత్రికలో ఇక్కడ చదవండి.

5 వ్యాఖ్యలు