Archive for మే, 2010

FIFA World Cup 2010 – సాకర్ ఆటలో రెప రెప లాడిన సాహిత్యం

జాజర


ఈ నెల జూన్ 11న సౌతాఫ్రికాలో పుట్బాల్ ( సాకర్ ) ప్రపంచ పోటీలు జరుగుతాయి. ప్రపంచంలో అతి ప్రాచుర్యమైన ఆటల్లో సాకర్ ముందుంటుంది. యూరప్, ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఆస్ట్రేలియా, సౌత్ అమెరికా వంటి దేశాల్లో ఎంతో ప్రజాదరణున్న ఆటిది. జాతీ, రంగూ, మతాలకతీతంగా ఈ సాకర్ పోటీలు జరుగుతాయి. ఈ సాకర్ పోటీల్లో (2010 ) యావత్తు ప్రపంచాన్నీ ఎంతగానో ఆకర్షించిన విషయమొకటుంది. అది ఆటలకి సంబంధించింది అనుకుంటున్నారేమో? కాదు. క్రీడామైదానంలో సాహితీ పరిమళాలు వెదజల్లిన ఒక పాట గురించి.

ఈ సారి ఆటలు ప్రారంభంకాక మునుపే అక్కడ సాహిత్యం రెప రెపలాడింది. ఓ సాహితీ గళం గొంతెత్తి ఆ ఆటలకి పాటగా మారి క్రీడాభిమానులకి స్వాగతం పలుకుతోంది. సొమాలియా దేశానికి చెందిన ఒక నల్ల జాతీయుడి గొంతులో జీవం పోసుకుంది. ఆ పాట స్వయంగా రాసి పాడింది – కీనాన్ అనే ఒక ప్రపంచ ప్రఖ్యాత గాయకుడు. అగ్రరాజ్యాల ఆధిపత్యాన్ని నిరసిస్తూ ఓ నల్లకోకిల పలికిన ముత్యాల స్వరాలవి. అది కేవలం పాట కాదు. ఆఫ్రికా ఖండంలో జాత్యాహంకారానికి గురైన ఓ నల్ల జాతీయుడి అంతర్వేదన. ఇతడు రాసిన “వెన్ ఐ గెట్ ఓల్డర్, దే కాల్ మి ఫ్రీడం” అనే పాట వచ్చే నెలలో ( జూన్ 2010 ) జరిగే ప్రపంచ సాకర్ పోటీలకి అధికారిక గీతంగా ఎన్నుకోబడింది. ఈ ప్రకటన జనవరి నెలలో వచ్చింది. అప్పటినుండీ యావత్తు ప్రపంచాన్నీ ఉర్రూత లూగిస్తున్న పాటిది. సంగీతమూ, సాహిత్యమూ రెండూ సమపాళ్ళల్లో రంగరించిన గేయం.

సాధారణంగా కవిత్వం వచన రూపం కన్నా పాట రూపంలో ప్రజల హృదయ్యాల్లో వేగంగా ఇంకుతుంది. ఏ పాటకయినా మాధుర్యమూ, లయా ముఖ్యం. అవి పాటని ఒక స్థాయికి తీసుకెళతాయి. కానీ అందులో సాహిత్యం మంచిదయితే మరో మెట్టుకి తీసుకెళుతుంది. సరిగ్గా కీనాన్ రాసిన పాటలో అదే జరిగింది.

ఈ పాట రాసింది ఇంగ్లీషులో నయినా ఈ క్రింది నా స్వేచ్ఛానువాదం ఇస్తున్నది సాహిత్యం గురించి చెప్పడానికే!

వయసొచ్చాక
కండలు పెరుగుతాయి.
రెప రెపలాడే పతాకంలా
అందరూ నన్ను స్వేచ్ఛ అని పిలుస్తారు.
చరిత్ర ఒక్కసారి వెనక్కి పారిపోతుంది.

దేవుని వంశాకురాన్ని
రోము కన్నా బలవంతుణ్ణి
హింసకు తలవంచినవాణ్ణి
బీదరికమే నా ప్రపంచం
అదే నా ఇల్లు
అదొక్కటె నాకు తెలుసు
అక్కడే తిరిగాను
ఆ వీధులే నా నేస్తాలు.

నిశీధి ప్రయాణంలో
అంతులేని దూరం నడిచొచ్చాను.
ఎందరిలాగో బ్రతికి బట్ట కట్టాను
కొణగారిన ఆశల బాటలో
ఆ వీధుల్లోనే
ఓటమి ఎరుగని
బ్రతుకు పోరాటం
నేర్చుకున్నాను.

అనుదినమూ ఆకలి యుద్ధమే
ఎప్పటికో ఈ శృంఖలాల విముక్తి?
ఆరోజు కోసమే
సహనం ఎదురుచూస్తోంది
ఆ మాటలే వల్లె వేయిస్తోంది.

లెక్కలు తీర్చుకునే
ఎడతెరిపిలేని యుద్ధాలు
ప్రమాణాలు మోసుకొస్తాయి.
బీదరికం పంచుతాయి.
వాళ్ళు – ప్రేమే జీవితం అంటారు.
ప్రేమే పరిష్కారమని
నమ్మబలికిస్తారు.
వాళ్ళ యుద్ధాలు మేం చేస్తాము.
విజయాలు వాళ్ళు పంచుకుంటారు.
నియంత్రణ గుప్పిట్లో
బంధించడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
మేము పట్టు చిక్కని
దూసుకుపోయే బఫెలో సైనికుల ప్రతినిధులం.
అనుదినమూ ఆకలి యుద్ధమే
ఎప్పటికో ఈ శృంఖలాల విముక్తి?
ఆరోజు కోసమే
సహనం ఎదురుచూస్తోంది
ఆ మాటలే వల్లె వేయిస్తోంది.

అందరూ గొంతెత్తి పాడతారు.
నువ్వూ నేనూ వంత పాడతాము
మనమందరం ఒకే గొంతుతో పాడుతాం!

ఇంగ్లీషు పాట ఇక్కడ వినచ్చు. .

అమెరికా దేశం ఈ మధ్యకాలంలో చేసిన ఇరాక్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ యుద్ధాల తీరుని ఎండగడుతూ రాసాడు. యుద్ధాల వల్ల ప్రజలకి బీదరికం తప్ప ఒరిగేదేమీ లేదని చెప్పే పాట. స్వేచ్ఛ జాతీయ పతాకాల రెప రెపల్లో ఉండదు. ప్రజల్లో మిళితమయ్యుంటుంది. సమానత్వంలో దాగి వుంటుంది. బీదరికపు వీధుల్లో గడిపిన జీవితాలకి ఎప్పటికి స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది? అంటూ ఎలుగెత్తి పాడిన కీనాన్ ఆవేదనా గీతం ఈ పాట.

ఈ పాట ఒక చరణంలో “బఫెలో సైనికుల” ప్రస్తావనొస్తుంది. పద్దెనిమిదో శతాబ్దంలో అమెరికన్ సివిల్ వార్లో పనిజేసిన సైనికులకి మరో పేరు బఫెలో సోల్డియర్సు. ఆ సైనికులందరూ నల్ల జాతీయులే! మీ ( అమెరికన్ ) స్వేచ్ఛ కొరకు ప్రాణాలర్పించిన నల్ల సైనికులం మేమే అని గట్టిగా చెబుతాడు.

ఈ కీనాన్ సొమాలియా-కెనడా దేశస్థుడు. ఇతను రాప్ తరహా జానపద పాటలు పాడుకునే వ్యక్తి. గతంలో ఇతను రెండు మూడు ఆల్బంస్ పాడాడు. పాశ్చాత్య సంగీత ప్రియులకితని పాటలు పరిచయమే! ఇతని పూర్వీకులు సొమాలియా నుండి కెనడా దేసానికి వలస వచ్చారు. ఇతని చిన్న తనమంతా సొమాలియా లోని మొగాడిషు అనే ఊళ్ళేనే గడిచింది. బాల్యంలో సొమాలియా ప్రజా యుద్ధాన్ని కళ్ళారా జూసాడు. ఇతను ముస్లిం మతస్థుడు. సొమాలీ భాషలో కీనాన్ అంటే “సంచారి” అని అర్థం. పదమూడేళ్ళ వయసులో తల్లీ, సోదరలతో కలిసి కెనడా దేశంలోని ఆంటారియో కి వలస వచ్చాడు. అక్కడే మిగతా శేష జీవితమంతా సంగీతంలోనే గడిపాడు.

ఇతను రాసిన “వెన్ ఐ గెట్ ఓల్డర్, దే కాల్ మి ఫ్రీడం” పాట ట్రబడొర్ అనే ఆల్బం నుండి ఎన్నుకోబడింది. ట్రబడొర్ అంటే జానపదం అని అర్థం. ఈ ఆల్బంకి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చాలా పేరొచ్చింది. ముఖ్యంగా ఆఫ్రికాలో! ఈ పాటని ఎన్నుకోమని అనేక అభ్యర్థనలొచ్చాయి. వత్తిళ్ళకు తలొగ్గ కుండా ఈసారి ఆఫ్రికా ఖండ ప్రజల పాటగా ఇది ఎన్నిక కావడం చారిత్రాత్మకం. ఈ పాట ఆఫ్రికన్ జాతీయులకే కాదు. సమస్త దేశాలకీ వర్తిస్తుంది. ప్రతీ మనిషీ తప్పక తనని తాను ఈ పాటలో వెతుక్కుంటాడు. సాహిత్యం బలమే ఆ పాట గొప్పతనం. అదే ఈ సారి సాకర్ ఆటకి ప్రాణం పోసింది.

ఎవరు ఓడినా, గెలిచినా విజయ కేతనానికి ఈ పాటే ఒక రాట అవుతుంది. హృదయాకాశంలో రెప రెప లాడుతుంది.

ప్రకటనలు

వ్యాఖ్యానించండి

వేరే భాషల్లో నా కథలు



ఇప్పటివరకూ పాతిక పైగా నా కథలు వచ్చాయి. అందులో కొన్ని కథలు వేరే భాషల్లోకి అనువదింపబడ్డాయి. అవి –

ఒంటరి విహంగం (తమిళం)

వానప్రస్థం (కన్నడ, మళయాళం)


వానప్రస్థం అనువాద ప్రతులు స్కాన్ చేసి పెట్టాలి. కేవలం బద్ధకం, అంతే!

సర్దుబాటు (ఇంగ్లీషు).


ఆరేళ్ళ క్రితం రాసిన స్వేచ్ఛ కథ ప్రస్తుతం తమిళంలోకి గౌరీ కృపానందన్ గారు అనువదించారు. తెలుగులోనూ, తమిళంలోనూ ఈవిడ కథలూ/నవలలూ రాస్తారు. రెండు భాషలమీదా ఎంతో పట్టున్న కథకులు గౌరీ గారు. నా కథని అనువందించనందుకు వారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ —

మీకూ తమిళం వస్తే ఇక్కడ చదవండి.

స్వేచ్ఛ – ( తెలుగుతమిళం )

Comments (1)

5వ కాలిఫోర్నియా తెలుగు సాహితీ సదస్సు

జాజర

5వ కాలిఫోర్నియా తెలుగు సాహితీ సదస్సు


గత అయిదేళ్ళుగా తెలుగు సాహితీ సదస్సు అమెరికాలో జరుపుతున్నాం. అమెరికాలో వున్న తెలుగు సంస్థలకతీతంగా తెలుగు సాహితీ మిత్రులందరం మూకుమ్మడిగా జరుపుతున్నాం. ఏటా రెండు వందలమంది పైగా వస్తారు. ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకూ అంతా సాహిత్యమే! గతంలో వెల్చేరు నారాయణ రావు, కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి, ఎన్.వేణుగోపాల్, వేలూరి వేంకటేశ్వర రావు వంటి పెద్దలు ముఖ్య అతిధులుగా విచ్చేసారు. ఈ సారి జెజ్జాల కృష్ణ మోహనరావు, మురళీ చందూరి, కె.వరలక్ష్మి గార్లు ఈ సదస్సుకి వస్తున్నారు.

“ఆంధ్రాలో కంటే అమెరికాలోనే నయం. సాహితీ సదస్సంటే పుంజీడు జనాలు భూతద్దం వేసినా కనబడరు ఆంధ్రాలో. అటువంటిది దాదాపు రెండొందలమంది రోజంతా ఇలా సాహిత్యం గురించి కబుర్లు చెప్పుకోడం చాలా ఆనందంగా వుంది.” అంటూ నాలుగేళ్ళ క్రితం కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి గారన్నారు. శాక్రిమెంటో, లాసేంజిలిస్, బేకర్స్ ఫీల్డ్ వంటి దూర ప్రాతాలనుండి అయిదారు గంటలు ప్రయాణం చేసి కొంతమంది వస్తారు. నిజానికి ఇటువంటి వారి వల్లే ప్రతీ ఏటా తప్పనిసరిగా చెయ్యాలన్న ఉత్సాహం కలుగుతుంది. క్రితం ఏడాది వెల్చేరు గారు “తెలుగు సాహిత్యంలో అనువాదాల ఆవశ్యకత” గురించీ, వేలూరి గారు “డయాస్పోరా కథ” గురించీ చేసిన ప్రసంగాలు అందర్నీ అలరించాయి.

క్రితంసారి సదస్సు చిత్రాలు ఇక్కడ చూడచ్చు. ( కాస్త హైటెక్ హడావిడి కనిపిస్తుంది, కంగారు పడకండి. )

సాధారణంగా మార్చి లేదా ఏప్రిల్ మొదటి వారాల్లో ఈ సదస్సు నిర్వహించడం పరిపాటి. ఈ సారి మాకు హాలు దొరకడం కష్టమయ్యింది. ముందుగా ఎవరో బుక్ చేసేసుకున్నారు. ఆ తరువాత ఏప్రిల్లో అమెరికా ప్రజలకి పన్ను బాధలు. అందుకే ఈ ఆలస్యం. సదస్సు ముగిసాక వివరాలు చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తాను.

మీరెవరైనా అమెరికాలో కాలిఫోర్నియా శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో వైపు రావడం తటస్థితే ఈ సదస్సుకిదే ప్రత్యేక ఆహ్వానం.

ఆహ్వాన పత్రం


ప్రవాస వాణి – బే ఏరియా తెలుగు కేంద్రం సమర్పణ

ప్రముఖ సాహితీ వేత్తల ప్రసంగాలూ, స్వీయ కవితా పఠనాలూ, చర్చాగోష్టిల కదంబం

జూన్ 19, 2010 శని వారం 10:00am – 5:00pm

India Community Center
525 Los Coches St
Milpitas, CA 95035 – (408) 934-1130

సాహితీ అభిమానులందరూ పాల్గొని ఈ సదస్సుని జయప్రదం చేయండి.

కథ,కవితా,వ్యాస పఠనమూ లేదా వక్తలుగా పాల్గొనదలచిన ఆసక్తి కలవారు సంప్రదించండి..


3 వ్యాఖ్యలు

మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు


ఇవాళ త్యాగరాజు పుట్టిన రోజు.

అరవదేశంలో అచ్చ తెలుగు వాహకంపై కర్ణాటక సంగీతానికి దిశానిర్దేశం చేసిన మహానుభావుడు.


జాజర


రెండేళ్ళ క్రితం త్యాగరాజుపై ఆసక్తితో ఎన్నో పుస్తకాలనీ, వందేళ్ళ నాటి రాతప్రతుల్నీ, చిత్రాలనీ సేకరించి ఎంతో కష్టపడి ఈమాటలో త్యాగరాజుపై “మనకి తెలియని మన త్యాగరాజు” పేరుతో ఒక వ్యాస పరంపర రాసాను. దీన్ని పుస్తకంగా తేవాలని అనుకుంటున్నానని చెప్పగానే ప్రముఖ చిత్రకారుడు బాపుగారు ముఖచిత్రం గీసిచ్చారు. అంతే కాదు త్యాగరాజుపై ఆయన వద్దనున్న సమాచారమంతా కాపీలు తీసి ఎక్కడో అమెరికాలో ఉంటున్న నాకు పంపించారు. ఆ పెద్దమనసు గొప్పతనం మాటల్లో చెప్పలేను. ఆయనే కాదు ఎంతో మంది ఈ వ్యాస పరంపరకి సహాయం చేసారు. ఇది రాద్దామనుకొని మొదలెట్టిన వేళా విశేషమో ఏమిటో తెలీదు, ఈ పుస్తకం కావాలీ అనుకుంటే వచ్చింది.

ముఖ చిత్రం వేసేటప్పుడు బాపుగారితో, త్యాగరాజుకి హరిదాసు తలపాగ ఉండరాదు. అలాగే రాముడూ, సీతా దేవుళ్ళు వేయద్దు. ఆయన రాసిన పంచ రత్నకృతులు స్ఫురించేలా బొమ్మేసి ఇవ్వమని” అడిగాను. నా ఊహకందనంత ఎత్తులో ఈ ముఖచిత్రాన్ని వేసిచ్చారు.

ఇది త్వరలో పుస్తకంగా రాబోతోంది. ఈమాట వ్యాసంలోలేని మరికొన్ని కొత్త సంగతులూ, రంగురంగుల చిత్రాలూ, విశేషాలతో ఈ పుస్తకం వుంటుంది. ఆసక్తి ఉన్నవారు త్యాగరాజు వ్యాసం ఇక్కడ చదవగలరు.


మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు – 1

మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు – 2

మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు – 3

మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు – 4

మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు – 5

7 వ్యాఖ్యలు

సంగీత పట్నం – యమాహా నగరి



సంగీత పట్నం – యమాహా నగరి

చూడాలని ఉంది సినిమాలో “యమాహా నగరీ, కలకత్తా పురీ” అనే పాటొకటుంది. కర్ణాటక సంగీతానికి చెందిన “కదన కుతూహలం” అనే రాగం ఈ పాటకి ఆధారం. ఈ కదన కుతూహలంలోనే “రఘువంశ సుధాంబుధి చంద్ర శ్రీ” అని ప్రసిద్ధి చెందిన కృతొకటుంది. చాలామంది ఈ కృతి విని త్యాగరాజ కృతని అపోహ పడతారు. వెస్ట్రన్ సంగీతానికి దగ్గరగా ఉందనిపించే ఈ రాగం సృష్టికర్త “పట్నం సుబ్రమణ్యయ్యర్” అనే ఆయన.

దాదాపు ప్రతీ సంగీత విద్వాంసుడూ ఈ “రఘువంశ సుధాంబుధి” పాటను పాడారు. అలాగే ప్రతీ వాయిద్యకారుడూ ఈ పాటను వాయించారు. ఈ కదనకుతూహల రాగం గురించీ, పట్నం సుబ్రమణ్యయ్యర్ గురించీ ఈమాట వెబ్ పత్రికలో రాసిన వ్యాసం ఈ క్రింది లింకులో చదవండి. ఆడియో లింకుల్లో అందరి పాటల్నీ వినచ్చు.


సంగీత పట్నం – కదనకుతూహలం

2 వ్యాఖ్యలు